تصور کنید یک ذره گردوغبار ۵ میکرونی حاوی اسپور کلستریدیوم بوتولینوم وارد خط تولید کنسرو شود، یا یک قطره ریز حاوی باکتری روی نوار نقاله تولید سرم تزریقی بنشیند. نتیجه چیست؟ این دیگر یک مشکل فنی ساده نیست؛ بلکه آغاز یک فاجعه مالی است. فراخوان محصول (Recall) از بازار، جریمههای سنگین سازمان غذا و دارو، توقف خط تولید برای شستوشوهای طولانیمدت و از همه مهمتر، خدشهدار شدن اعتبار برندی که سالها برای ساخت آن تلاش کردهاید.
در دنیای تولیدات حساس، سیستم تهویه صنایع غذایی و دارویی دیگر یک کالای لوکس نیست؛ بلکه یک الزام قانونی و خط قرمز ایمنی است. آمارها تکاندهندهاند: بیش از ۶۵٪ موارد “رد بچ” (Batch Rejection) در کارخانجات دارویی و ۴۲٪ مشکلات کیفی در صنایع لبنی، مستقیما به نقص در طراحی سیستم تهویه و عدم کنترل آلایندهها مربوط میشود. در این مقاله تخصصی از تهویه اروند، نه تنها به استانداردها میپردازیم، بلکه راهکار نهایی برای صفر کردن این ریسک را معرفی میکنیم.
چرا انتخاب سیستم تهویه مناسب در صنایع حساس حیاتی است؟
استانداردهای بینالمللی سختگیرانه مانند ISO 14644، اصول GMP (Good Manufacturing Practice) و HACCP صراحتا اعلام میکنند که هوای ورودی به خطوط تولید باید عاری از هرگونه میکروارگانیسم و آلاینده باشد.
در ایران نیز با سختگیریهای روزافزون سازمان غذا و دارو و الزام به دریافت گواهینامههای بینالمللی برای صادرات به اتحادیه اروپا، حوزه خلیج فارس و آسیای میانه، استفاده از سیستمهای تهویه معمولی صنعتی دیگر قابل قبول نیست. یک نوسان ۲ درجهای دما یا عدم کنترل رطوبت در اتاق تولید قرص، میتواند حلالیت ماده مؤثره دارو را تغییر دهد و میلیاردها تومان مواد اولیه را به ضایعات تبدیل کند.
“جهت بررسی انواع هواساز های تهویه اروند و مشاهده مشخصات فنی و کاتالوگ ها به صفحه خرید هواساز مراجعه فرمایید.”
الزامات کلیدی سیستم تهویه در صنایع حساس:
برای طراحی سیستم تهویه مطبوع داروسازی و صنایع غذایی، تنها خرید یک دستگاه کافی نیست؛ بلکه باید سه پارامتر حیاتی در طراحی سیستم لحاظ شود:
۱. کلاسبندی اتاق تمیز (Cleanroom Classification):
بر اساس استاندارد ISO 14644-1، تعداد ذرات معلق در هوا باید کنترل شود.
- صنایع دارویی: معمولا نیاز به کلاسهای ISO 5 تا ISO 8 دارند (بسته به اینکه در مرحله پرکنی استریل هستند یا بستهبندی).
- صنایع غذایی: اغلب در محدوده ISO 7 و ISO 8 (معادل کلاس ۱۰,۰۰۰ و ۱۰۰,۰۰۰) یا نواحی Clean Zone فعالیت میکنند. سیستم تهویه باید توانایی فیلتراسیون چندمرحلهای (هپا و اولپا) برای رسیدن به این خلوص را داشته باشد.
۲. مدیریت فشار هوا (Pressure Cascading):
جریان هوا باید هدایت شود تا آلودگی منتقل نشود:
- فشار مثبت (+): برای اتاقهای تولید دارو و غذا استفاده میشود تا با باز شدن درب، هوا از داخل به بیرون برود و گرد و غبار وارد نشود.
- فشار منفی (-): برای اتاقهای توزین مواد شیمیایی خطرناک یا آزمایشگاههای میکروبی استفاده میشود تا آلودگی به بیرون نشت نکند.
۳. کنترل دقیق رطوبت نسبی (RH):
بسیاری از پودرهای دارویی و مواد غذایی هیگروسکوپیک (جاذب رطوبت) هستند. رطوبت بالا باعث کلوخهشدن پودرها، رشد قارچ و تغییر ماهیت شیمیایی دارو میشود. یک سیستم تهویه مناسب باید مجهز به کویلهای سرمایشی قوی یا سیستمهای رطوبتزدایی (Dehumidification) باشد تا رطوبت را دقیقا در محدوده مجاز (مثلا ۳۵٪ تا ۵۰٪) نگه دارد.
جهت دریافت مشاوره تخصصی و اطلاع از قیمت بهروز انواع هواساز هایژنیک، میتوانید با کارشناسان فروش تهویه اروند تماس بگیرید.
ضرورت استفاده از هوای ۱۰۰٪ تازه (Full Fresh) در صنایع دارویی و غذایی:
در یک کارخانه لبنیات، هوای برگشتی (Return Air) میتواند حاوی بخار آب متراکم (محل رشد قارچ)، ذرات چربی معلق و میکروبهای کانال باشد. استاندارد EN 16798-3 و ASHRAE 170 صراحتا اعلام میکنند:
»در فضاهای کلاس Cleanroom B تا D و تمام خطوط تولید مواد غذایی حساس، هواساز باید با ۱۰۰٪ هوای تازه (100% Outdoor Air) کار کند .«
این یعنی دمپر برگشت باید کاملا بسته و دمپر هوای تازه ۱۰۰٪ باز باشد. برای جبران بار سرمایی/گرمایی اضافی، از کویل پیشگرمایش (Pre-Heating) و انواع سیستمهای بازیافت انرژی مانند ریکاوری حرارتی چرخشی (Energy Wheel) نوع Enthalpy، ریکاوری حرارتی جریان متقاطع (Cross Flow)، ریکاوری حرارتی هیت پایپ (Heat Pipe) و ریکاوری حرارتی کویل سیکل چرخشی (Run-Around Coil) استفاده میکنیم که بدون تداخل جریان هوای آلوده و تمیز، انرژی را بازیابی میکنند.
راهکار نهایی: هواسازهای هایژنیک تهویه اروند:
برای پاسخ به این نیازهای حیاتی، ما به سراغ هواسازهای بهداشتی (Hygienic AHU) میرویم. دستگاههایی که شرکت تهویه اروند بهطور اختصاصی برای کاربریهای بهداشتی طراحی کرده است.
هواساز هایژنیک چه ویژگیهایی دارد؟ بررسی ۱0 استاندارد کلیدی و حیاتی:
مهندسان تهویه اروند با رعایت دقیقترین استانداردهای ساخت، هواسازهایی را تولید میکنند که تمامی ۱۲ الزام فنی زیر را پوشش میدهند:
۱. جداره داخلی: فقط استنلس استیل AISI 304 یا 316
- ورق گالوانیزه حتی با پوشش اپوکسی هم منافذ میکروسکوپی دارد که آب در آن نفوذ میکند.
- استنلس استیل صاف، بدون درز جوش قابل دیدن و پولیش سطحی Ra < 0.8 µm میخواهد.
- جوشها باید کاملا صاف و همسطح (Flush Weld) باشند و هیچ برجستگی یا فرورفتگی دیده نشود.
۲. سکشنهای ۱۰۰٪ قابل شستشو (Wash-Down)
- هر سکشن با درب لولایی آببند سیلیکونی آنتیباکتریال و قفل استیل ضدزنگ.
- شیب کف ۲٪ به سمت کفشور و تعبیه کفشور استیل در تمام سکشنها.
۳. سینی درین کویل سرمایی
- کاملاً دیمونتاژ (قابل باز شدن).
- شیب ۴ طرفه برای تخلیه کامل آب.
۴. فن: فقط Plug Fan یا Direct-Drive EC Fan
- موتورهای تسمهای (V-Belt) محل تجمع گرد و غبار و روغن هستند و در مدل هایژنیک ممنوعاند.
- استفاده از فن Backward Curved با پرههای آلومینیومی آنودایز یا استیل.
۵. درزبندی تخصصی
- استفاده از خمیر آنتیباکتریال + نوار سیلیکون FDA-Approved.
- هیچگونه نوار فوم معمولی در ساختار مجاز نیست.
۶. سیستم فیلتراسیون اختصاصی (۴ مرحلهای)
- مرحله اول: Pre-Filter G4/M5 فیلتر آلومینیومی (قابل شستشو با آب فشار قوی)
- مرحله دوم: Bag Filter F7/F8 ( کیسههای میکروفیبر ضد رطوبت با فلنج استیل)
- مرحله سوم: HEPA H13/H14 (99.995% @ MPPS) با قاب آلومینیوم آنودایز و ژل PU یا Knife-Edge Liquid Seal (همراه با مانیتورینگ فشار با سنسور DP و هشدار در HMI)
- مرحله چهارم: امکان نصب ماژول لامپ UVC (گیاهیکش ۲۵۴ نانومتری) برای غیرفعالسازی نهایی ویروسها و باکتریها.
۷. کویلها: فقط Copper Tube + Aluminum Blue-Fin Hygienic
- فینهای Blue Hydrophilic با فاصله ۲.۵ mm برای جلوگیری از پل آب.
- هدرهای مس بدون درز با تست هیدرواستاتیک ۳۵ bar.
۸. دمپرها: Low-Leakage Aerofoil + Actuator IP66
- تیغههای اکسترود آلومینیوم با سیل سیلیکونی.
- میزان نشتی کمتر از ۱ m³/h.m² در فشار ۱۰۰۰ پاسکال.
۹. عایق صوتی-حرارتی
- پلیاورتان (Polyurethane) با چگالی ۳۵-۴۰ kg/m³.
- هیچگونه پشم شیشه مجاز نیست (به دلیل خطر الیاف معلق).
۱۰. سیستم کنترل هوشمند
- BMS-Compatible + HMI 10 اینچ.
- پشتیبانی از پروتکلهای BACnet/IP یا Modbus TCP.
مقایسه فنی: هواساز معمولی در برابر هواساز هایژنیک:
برای درک بهتر تفاوت کیفیت ساخت، جدول زیر را مشاهده کنید:
ویژگی | هواساز معمولی (کامفورت) | هواساز هایژنیک (تهویه اروند) |
جنس جداره داخلی | گالوانیزه | استنلس استیل 304/316 پولیش Ra<0.8 |
فن | تسمهای (Belt Drive) | Plug Fan Direct Drive (بدون تسمه) |
سینی درین | ثابت | دیمونتاژ ۳۰ ثانیه (شیبدار) |
فیلتر نهایی | حداکثر F9 | H13/H14 با ژل آببند PU |
هوای کار | ۲۰-۳۰٪ تازه | ۱۰۰٪ هوای تازه (Full Fresh) |
کفشور | آپشنال | وجود کفشور استیل در هر سکشن |
جهت دریافت مشاوره تخصصی و اطلاع از قیمت بهروز انواع هواساز هایژنیک، میتوانید با کارشناسان فروش تهویه اروند تماس بگیرید.
بهترین هواساز برای تهویه صنایع غذایی و دارویی:
انتخاب هواساز هایژنیک مناسب دیگر یک «هزینه» نیست؛ بلکه یک سرمایهگذاری استراتژیک است. شاید یک هواساز بهداشتی استاندارد ۳۰ تا ۵۰ درصد گرانتر از نوع معمولی باشد، اما این هزینه در برابر قیمت یک بچ داروی خراب شده یا یک خط تولید متوقف شده توسط بازرسان بهداشت، ناچیز است.
شرکت تهویه اروند با سه دهه تجربه درخشان در طراحی و ساخت سیستمهای تهویه صنایع غذایی و دارویی، آماده است تا خیال شما را آسوده کند. ما با ارائه:
- مشاوره فنی رایگان و طراحی سیستم بر اساس GMP
- ساخت دستگاه با دقیقترین متریالها و قطعات
- همراهی تا مراحل نصب، راهاندازی و صلاحیتسنجی (IQ/OQ/PQ)
کنار شما هستیم. کیفیت هوا، کیفیت محصول شماست.
پیشنهاد مطالعه:
استاندارد های تهویه بیمارستان بر اساس ASHRAE 170، NFPA و استاندارد ملی ایران
سوالات متداول هواساز هایژنیک:
چرا در صنایع دارویی باید از هواساز هایژنیک استفاده کرد؟
طبق استانداردهای GMP و ISO، برای جلوگیری از رشد باکتری، قارچ و تجمع ذرات در خط تولید، استفاده از هواسازهای معمولی ممنوع است و باید از هواسازهای هایژنیک با بدنه استیل و فیلتراسیون هپا استفاده شود.
تفاوت اصلی سیستم تهویه معمولی و هایژنیک چیست؟
مهمترین تفاوتها شامل: استفاده از هوای ۱۰۰٪ تازه (بدون برگشت)، فنهای بدون تسمه (Plug Fan)، بدنه داخلی استیل ضدزنگ با گوشههای گرد و قابلیت شستشوی کامل تمام قطعات داخلی است.
آیا هواسازهای تهویه اروند گواهیهای لازم برای اتاق تمیز را دارند؟
بله، هواسازهای هایژنیک تهویه اروند کاملا منطبق با استانداردهای Eurovent و الزامات اتاق تمیز طراحی شده و تمامی مستندات لازم برای پروسه معتبرسازی (Validation) و IQ/OQ/PQ را در اختیار کارفرما قرار میدهند.
دریافت مشاوره با کارشناسان و درخواست خرید:
برای دریافت کاتالوگ فنی و مشاوره جهت برآورد ظرفیت هواساز پروژه خود، همین حالا فرم سفارش محصول را پر نمایید و یا با متخصصان تهویه اروند تماس بگیرید.